Dokumentację medyczną przechowuje się co do zasady przez 20 lat od końca roku, w którym dokonano ostatniego wpisu. Obowiązek ten nie wygasa z zamknięciem placówki, bo w przypadku zaprzestania działalności dokumentację papierową przekazuje się podmiotowi wskazanemu w ustawie, który przejmuje jej przechowywanie i udostępnianie pacjentom, a dokumentacja elektroniczna trafia do Systemu Informacji Medycznej.
Podstawę obowiązku stanowi art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. 2024 poz. 581 ze zm.), zgodnie z którym podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych jest obowiązany prowadzić, przechowywać i udostępniać dokumentację medyczną oraz zapewnić ochronę danych w niej zawartych. Wymogi dotyczące samego prowadzenia dokumentacji omawia wpis o tym, jakie wymogi musi spełniać dokumentacja medyczna; ten tekst dotyczy okresu przechowywania, postaci dokumentacji, jej niszczenia oraz losu dokumentacji po zakończeniu działalności leczniczej.
Jak długo przechowuje się dokumentację medyczną?
Okresy przechowywania wyznacza art. 29 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta, który obok zasady ogólnej przewiduje pięć wyjątków, różniących się okresem, a w większości także początkiem biegu terminu.
| Dokumentacja | Okres | Liczony od końca roku kalendarzowego, w którym |
|---|---|---|
| zasada ogólna | 20 lat | dokonano ostatniego wpisu |
| zgon pacjenta na skutek uszkodzenia ciała lub zatrucia | 30 lat | nastąpił zgon |
| dane niezbędne do monitorowania losów krwi i jej składników | 30 lat | dokonano ostatniego wpisu |
| zdjęcia rentgenowskie przechowywane poza dokumentacją pacjenta | 10 lat | wykonano zdjęcie |
| skierowania na badania i zlecenia lekarza | 5 lat | udzielono świadczenia objętego skierowaniem lub zleceniem |
| skierowania, gdy pacjent nie zgłosił się w terminie i nie odebrał skierowania | 2 lata | wystawiono skierowanie |
| dokumentacja dzieci do ukończenia 2. roku życia | 22 lata | przepis nie wskazuje początku biegu |
Termin liczony od końca roku kalendarzowego oznacza, że dokumentacja z ostatnim wpisem dokonanym w dowolnym dniu 2026 r. podlega przechowywaniu co do zasady do końca 2046 r. Kolejny wpis w tej samej dokumentacji, także po latach, przesuwa początek terminów liczonych od ostatniego wpisu, bo przepis wiąże je z ostatnim wpisem, a nie z pierwszą wizytą pacjenta.
Kto przechowuje dokumentację i w jakiej postaci?
Dokumentację wewnętrzną przechowuje podmiot, który ją sporządził, a skierowania w postaci papierowej podmiot, który zrealizował na ich podstawie świadczenie (§ 69 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1391). Zasadą jest postać elektroniczna, a postać papierowa jest dopuszczalna wtedy, gdy rozporządzenie tak stanowi albo warunki organizacyjno-techniczne uniemożliwiają prowadzenie dokumentacji elektronicznej, przy czym ten sam dokument nie może być prowadzony jednocześnie w obu postaciach (§ 1 ust. 1-3).
Niezależnie od postaci podmiot zapewnia warunki zabezpieczające dokumentację przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą i dostępem osób nieupoważnionych, a także umożliwiające jej wykorzystanie bez zbędnej zwłoki (§ 1 ust. 7). Zabezpieczenie wymaga między innymi udokumentowanych procedur dostępu i przechowywania oraz przygotowania i realizacji planów przechowywania dokumentacji w długim czasie, w tym jej przenoszenia na informatyczne nośniki danych i do nowych formatów, jeżeli wymaga tego ciągłość dostępu (§ 1 ust. 5 pkt 2 i 6). System teleinformatyczny, w którym prowadzi się dokumentację, ma umożliwiać eksport całości danych w sposób pozwalający odtworzyć je w innym systemie (§ 1 ust. 6 pkt 8), co ma znaczenie przy zmianie dostawcy oprogramowania i przy zamknięciu placówki. Zmiany, jakie w dokumentacji elektronicznej wprowadziła nowelizacja e-zdrowia z 2026 r., opisuje wpis o elektronicznej dokumentacji medycznej.
Czy dokumentację papierową można przenieść do postaci elektronicznej?
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1304) pozwala usługodawcy zmienić postać dokumentacji prowadzonej i przechowywanej w postaci papierowej na elektroniczną, czyli dokonać jej digitalizacji (art. 13b ust. 1). Digitalizacja polega na sporządzeniu odwzorowania cyfrowego, które osoba upoważniona do potwierdzenia jego zgodności z dokumentem papierowym opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo zaawansowaną pieczęcią elektroniczną usługodawcy weryfikowaną kwalifikowanym certyfikatem, a tak powstały dokument jest równoważny oryginałowi (art. 13b ust. 2 i 3).
Papierowego oryginału nie niszczy się od razu: usługodawca informuje pacjenta o digitalizacji i o możliwości odbioru dokumentacji papierowej we wskazanym terminie, nie krótszym niż rok od przekazania tej informacji, a dopiero gdy pacjent jej nie odbierze, może ją zniszczyć w sposób uniemożliwiający identyfikację pacjenta (art. 13b ust. 4 i 6). Przepis formułuje digitalizację jako możliwość („może dokonać zmiany postaci”), więc placówka, która z niej nie korzysta, przechowuje dokumentację papierową w tej postaci do upływu terminów z art. 29 ust. 1.
Czy przechowywanie dokumentacji można powierzyć podmiotowi zewnętrznemu?
Ustawa o prawach pacjenta zakłada możliwość zawarcia umowy o powierzeniu przetwarzania danych osobowych w rozumieniu art. 28 ust. 3 RODO (rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679), zastrzegając, że jej realizacja nie może zakłócać udzielania świadczeń, w szczególności zapewnienia bez zbędnej zwłoki dostępu do danych zawartych w dokumentacji (art. 24 ust. 5). Podmiot, któremu powierzono przetwarzanie, jest związany tajemnicą także po śmierci pacjenta, a gdy zaprzestaje przetwarzania, w szczególności w związku ze swoją likwidacją, przekazuje dane z dokumentacji podmiotowi, który mu je powierzył (art. 24 ust. 6 i 7).
Powierzenie przetwarzania nie zmienia adresata obowiązku przechowywania z art. 24 ust. 1, którym pozostaje podmiot udzielający świadczeń. Wybór zewnętrznego archiwum wymaga więc oceny, czy umowa zapewnia dostęp do dokumentacji w czasie potrzebnym do leczenia i do realizacji wniosków pacjentów, oraz uregulowania zwrotu danych na wypadek zakończenia współpracy. Wymogi samej umowy powierzenia omawia wpis o RODO w placówce medycznej.
Jak zniszczyć dokumentację po upływie okresu przechowywania?
Po upływie okresów z art. 29 ust. 1 podmiot niszczy dokumentację w sposób uniemożliwiający identyfikację pacjenta, którego dotyczyła, przy czym dokumentację przeznaczoną do zniszczenia może wydać pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu lub osobie upoważnionej przez pacjenta (art. 29 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta). Do dokumentacji stanowiącej materiał archiwalny w rozumieniu ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 5 ust. 2 i 2b tej ustawy (art. 29 ust. 3).
Tej samej formuły przepisy używają w dwóch innych sytuacjach: przy dokumentacji papierowej nieodebranej przez pacjenta po digitalizacji (art. 13b ust. 6 ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia) oraz przy dokumentacji dostarczonej przez pacjenta, której nie można mu zwrócić (§ 6 ust. 7 rozporządzenia). Ponieważ termin biegnie odrębnie dla każdej dokumentacji, niszczenie wymaga ustalenia daty ostatniego wpisu i rodzaju dokumentacji dla każdego pacjenta, a zniszczenie przed upływem terminu narusza obowiązek przechowywania.
Co dzieje się z dokumentacją medyczną po zamknięciu placówki?
W przypadku zaprzestania wykonywania działalności leczniczej podmiot przekazuje dokumentację uprawnionemu podmiotowi w sposób zapewniający zabezpieczenie przed jej zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą oraz dostępem osób nieuprawnionych (art. 30a ust. 1 ustawy o prawach pacjenta). Ustawa wskazuje podmioty, które przejmują przechowywanie i udostępnianie dokumentacji papierowej, a w braku następcy wybór zależy od rodzaju placówki albo przyczyny zakończenia działalności:
- podmiot, który przejął zadania podmiotu zaprzestającego działalności (art. 30a ust. 2), co dotyczy w szczególności sprzedaży placówki opisanej we wpisie o sprzedaży placówki medycznej;
- w braku następcy podmiot tworzący albo sprawujący nadzór, jeżeli podmiot leczniczy nie jest przedsiębiorcą albo jest instytutem badawczym (art. 30a ust. 3 pkt 1);
- w braku następcy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, z którym podmiot zaprzestający działalności zawarł umowę o przechowywanie dokumentacji, w przypadku pozostałych podmiotów leczniczych oraz praktyk zawodowych (art. 30a ust. 3 pkt 2);
- w razie śmierci lekarza, pielęgniarki, położnej, fizjoterapeuty albo diagnosty laboratoryjnego wykonującego zawód w formie praktyki zawodowej właściwa okręgowa izba lekarska albo okręgowa izba pielęgniarek i położnych, Krajowa Izba Fizjoterapeutów albo Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych (art. 30a ust. 3 pkt 3);
- wojewoda, gdy nie można ustalić podmiotu odpowiedzialnego za przechowywanie (art. 30a ust. 7).
Dla spółki prowadzącej przychodnię albo dla gabinetu, które kończą działalność bez nabywcy, rozstrzyga więc art. 30a ust. 3 pkt 2: przechowującym ma być podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, z którym zawarto umowę o przechowywanie. Podmiot, który przechowuje i udostępnia dokumentację po zaprzestaniu działalności przez placówkę, stosuje odpowiednio przepisy o okresach przechowywania, niszczeniu, tajemnicy i udostępnianiu (art. 30a ust. 13).
Co z dokumentacją elektroniczną po zaprzestaniu działalności?
Przepisów art. 30a ust. 3-7 nie stosuje się do dokumentacji prowadzonej w postaci elektronicznej, a po zaprzestaniu działalności leczniczej przechowuje ją i udostępnia w Systemie Informacji Medycznej jednostka podległa ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, właściwa w zakresie systemów informacyjnych ochrony zdrowia (art. 30a ust. 8 i 9 ustawy o prawach pacjenta, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2026 r.). Placówka prowadząca dokumentację w obu postaciach powinna zatem zorganizować przechowanie części papierowej według art. 30a ust. 2, 3 i 7, a część elektroniczną objąć reżimem z ust. 9.
Jak dokumentacja medyczna wiąże się z wykreśleniem z RPWDL?
Wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (RPWDL) podlega wykreśleniu między innymi na wniosek podmiotu oraz, z urzędu, po uzyskaniu informacji o wykreśleniu podmiotu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo z Krajowego Rejestru Sądowego (art. 108 ust. 2 pkt 5 i 8 oraz ust. 2a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 156 ze zm.). Zakres wniosku określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych objętych wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz szczegółowego trybu postępowania w sprawach dokonywania wpisów, zmian w rejestrze oraz wykreśleń z tego rejestru (Dz.U. 2019 poz. 605 ze zm.). We wniosku o wykreślenie podmiotu leczniczego podaje się datę zakończenia działalności i miejsce przechowywania dokumentacji medycznej w przypadku likwidacji, ze wskazaniem nazwy podmiotu przechowującego, jego adresu i numeru telefonu (§ 12 ust. 5), a analogiczne dane zawiera wniosek o wykreślenie praktyki zawodowej lekarza (§ 13 ust. 9), więc podmiot przechowujący dokumentację papierową trzeba ustalić przed złożeniem wniosku.
Jeżeli podmiot podlega wykreśleniu, organ prowadzący rejestr wzywa go do wskazania w wyznaczonym terminie nazwy i adresu podmiotu, z którym zawarł umowę o przechowywanie dokumentacji, a po bezskutecznym upływie terminu sam określa sposób postępowania z dokumentacją na koszt podmiotu podlegającego wykreśleniu, przy czym należności z tego tytułu podlegają egzekucji administracyjnej (art. 30a ust. 4-6 ustawy o prawach pacjenta). Niedopełnienie obowiązków z art. 30a zagrożone jest ponadto karą pieniężną do trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia, którą organ prowadzący rejestr nakłada w drodze decyzji na ostatniego kierownika podmiotu, likwidatora albo syndyka, a przy praktykach zawodowych uchwałę w tej sprawie podejmuje właściwy organ samorządu zawodowego (art. 69a ustawy o prawach pacjenta). Pozostałe przyczyny i tryb wykreślenia omawia wpis o zmianie wpisu w RPWDL.
Kogo poinformować o zamknięciu placówki?
Świadczeniodawca, który ma umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, o zamiarze rozwiązania, likwidacji lub zaprzestania działalności niezwłocznie informuje Prezesa Funduszu albo dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, z którym zawarł umowę (§ 34 ust. 2 ogólnych warunków umów stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 712 ze zm.), a ponieważ przepis wiąże obowiązek z zamiarem, informacja powinna trafić do Funduszu przed zaprzestaniem udzielania świadczeń, nie po nim.
Pacjentów podmiot informuje przed zaprzestaniem działalności o miejscu przechowywania i udostępniania dokumentacji elektronicznej (art. 30a ust. 9 zd. 2 ustawy o prawach pacjenta). Przy dokumentacji papierowej ustawa nie formułuje takiego obowiązku wprost, ale informacja o podmiocie, który ją przechowuje, pozwala pacjentom realizować prawo dostępu do dokumentacji bez kierowania wniosków do nieistniejącej placówki; zasady jej udostępniania opisuje wpis o udostępnianiu dokumentacji medycznej.
Kiedy skorzystać z pomocy prawnika?
Pomoc prawnika przydaje się zwłaszcza przy umowie o przechowywanie dokumentacji zawieranej przed zamknięciem placówki, przy umowie z zewnętrznym archiwum albo dostawcą systemu, która ma zapewnić dostęp do dokumentacji i jej zwrot, oraz przy porządkowaniu procedury niszczenia dokumentacji po upływie okresów przechowywania. Przegląd tych procedur wchodzi w zakres przeglądu zgodności, który dla szpitali, przychodni i centrów medycznych opisuje strona obsługa prawna podmiotów leczniczych, a przy zmianie właściciela placówki los dokumentacji ocenia się w ramach due diligence podmiotu leczniczego.
W razie pytań dotyczących przechowywania dokumentacji medycznej albo zamknięcia placówki zapraszam do kontaktu.
Najczęściej zadawane pytania
Co do zasady 20 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu. Dłuższe okresy dotyczą zgonu pacjenta na skutek uszkodzenia ciała lub zatrucia i danych o krwi (30 lat) oraz dokumentacji dzieci do ukończenia 2. roku życia (22 lata), a krótsze zdjęć rentgenowskich przechowywanych poza dokumentacją (10 lat) i skierowań (5 albo 2 lata) (art. 29 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Dopiero po poinformowaniu pacjenta o digitalizacji i o możliwości odbioru dokumentacji papierowej w terminie nie krótszym niż rok, jeżeli pacjent jej w tym terminie nie odbierze. Zniszczenie następuje w sposób uniemożliwiający identyfikację pacjenta (art. 13b ust. 4 i 6 ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia).
Podmiot, który przejął zadania gabinetu, a w jego braku podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, z którym zawarto umowę o przechowywanie dokumentacji. Po śmierci lekarza prowadzącego praktykę zawodową dokumentację przechowuje okręgowa izba lekarska, a gdy nie można ustalić podmiotu odpowiedzialnego, wojewoda. Dokumentację elektroniczną przechowuje i udostępnia w Systemie Informacji Medycznej jednostka podległa ministrowi zdrowia (art. 30a ust. 2, 3, 7 i 9 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Organ prowadzący rejestr wzywa podmiot podlegający wykreśleniu do wskazania podmiotu, z którym zawarł umowę o przechowywanie dokumentacji, a po bezskutecznym upływie terminu sam określa sposób postępowania z dokumentacją na koszt tego podmiotu. Za niedopełnienie obowiązków z art. 30a organ rejestrowy nakłada ponadto karę pieniężną do trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia na ostatniego kierownika podmiotu, likwidatora albo syndyka (art. 69a ustawy o prawach pacjenta). Koszty te podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 30a ust. 4-6 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Tak, jeżeli placówka ma umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. O zamiarze rozwiązania, likwidacji lub zaprzestania działalności świadczeniodawca niezwłocznie informuje Prezesa Funduszu albo dyrektora oddziału wojewódzkiego, z którym zawarł umowę (§ 34 ust. 2 ogólnych warunków umów stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej).
Powiązane zagadnienia
- Dokumentacja medyczna: jakie wymogi musi spełniać
- Udostępnianie dokumentacji medycznej
- Elektroniczna dokumentacja medyczna po nowelizacji e-zdrowia
- Zmiana wpisu w RPWDL
- Sprzedaż placówki medycznej
- Umowy z NFZ i kontraktowanie świadczeń
Stan prawny na dzień 17 listopada 2026 r. Opracowanie: adw. dr Wojciech Rożdżeński, adwokat i doktor nauk prawnych, partner w kancelarii MBSK, specjalizacja prawo medyczne i farmaceutyczne.