Placówka medyczna nie może odmówić świadczenia agresywnemu pacjentowi, który potrzebuje natychmiastowej pomocy ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Poza takim stanem lekarz może nie podjąć leczenia albo od niego odstąpić, przy czym przy odstąpieniu ma obowiązek dostatecznie wcześnie uprzedzić pacjenta, wskazać mu realną możliwość uzyskania świadczenia gdzie indziej oraz uzasadnić i odnotować odstąpienie w dokumentacji medycznej, a lekarz wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy albo w ramach służby potrzebuje do tego poważnych powodów i zgody przełożonego. Personel korzysta z ochrony prawnej należnej funkcjonariuszowi publicznemu, ale tylko w sytuacjach wskazanych w ustawach, które nie obejmują wszystkich placówek ani wszystkich pracowników.
Wpis porządkuje te zasady z perspektywy kierownika przychodni albo szpitala: granice odmowy, zakres ochrony karnej personelu, wezwanie policji, monitoring i dokumentowanie incydentu oraz procedurę wewnętrzną. Opiera się na ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz.U. 2026 poz. 37 ze zm.), zwanej dalej ustawą o zawodzie lekarza, ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. 2026 poz. 156 ze zm.) i Kodeksie karnym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1342 ze zm.).
Kiedy placówka nie może odmówić świadczenia agresywnemu pacjentowi?
Podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia (art. 15 ustawy o działalności leczniczej), a pacjent ma prawo do natychmiastowego udzielenia świadczeń w takiej sytuacji (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, t.j. Dz.U. 2024 poz. 581 ze zm.). Przepisy te nie przewidują wyjątku ze względu na zachowanie pacjenta, więc pacjent pod wpływem alkoholu, który wszczyna awanturę na izbie przyjęć, a jednocześnie wymaga natychmiastowej pomocy ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia, nie traci prawa do świadczenia.
Po stronie lekarza podobny obowiązek, z węższym progiem, wynika z art. 30 ustawy o zawodzie lekarza: lekarz ma obowiązek udzielać pomocy lekarskiej w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. Pielęgniarka i położna są obowiązane, zgodnie z kwalifikacjami, do udzielenia pomocy w każdym przypadku, gdy zwłoka mogłaby spowodować stan nagłego zagrożenia zdrowotnego (art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 15 ze zm.). Szerzej o stanie nagłym jako wyjątku od zgody pacjenta w tekście o zgodzie pacjenta na świadczenie.
Agresja nie zwalnia z pomocy, ale wpływa na sposób jej udzielenia. Kodeks karny penalizuje nieudzielenie pomocy człowiekowi w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu tylko wtedy, gdy można jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na takie niebezpieczeństwo (art. 162 § 1 Kodeksu karnego). Przestępstwa nie popełnia też ten, kto nie udziela pomocy w warunkach, w których możliwa jest niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej (art. 162 § 2). Ustawa o zawodzie lekarza takiego zastrzeżenia w art. 30 nie zawiera, dlatego bezpieczniejszym rozwiązaniem jest udzielenie pomocy w asyście ochrony albo policji niż jej wstrzymanie.
Kiedy lekarz może odmówić leczenia albo odstąpić od leczenia pacjenta?
Poza przypadkiem z art. 30 lekarz może nie podjąć leczenia pacjenta albo od niego odstąpić (art. 38 ust. 1 ustawy o zawodzie lekarza). Z odstąpieniem od leczenia ustawa wiąże trzy obowiązki. Przy odstąpieniu od leczenia lekarz dostatecznie wcześnie uprzedza o tym pacjenta, jego przedstawiciela ustawowego albo opiekuna faktycznego i wskazuje realne możliwości uzyskania świadczenia u innego lekarza lub w podmiocie leczniczym (art. 38 ust. 2), co odpowiada prawu pacjenta do takiej informacji (art. 10 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta). Odstąpienie lekarz uzasadnia i odnotowuje w dokumentacji medycznej (art. 38 ust. 4).
Lekarz wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy albo w ramach służby może nie podjąć leczenia albo od niego odstąpić, jeżeli istnieją poważne ku temu powody, i dopiero po uzyskaniu zgody przełożonego (art. 38 ust. 3). Ustawa nie definiuje poważnych powodów, a groźby, naruszenie nietykalności albo uporczywe zakłócanie pracy gabinetu mogą je uzasadniać, ale decyzję podejmuje przełożony, więc procedura placówki powinna wskazywać, kto w danej komórce udziela zgody i w jakiej formie. Z brzmienia ust. 3, który dotyczy stosunku pracy i służby, wynika, że lekarza na kontrakcie wymóg zgody przełożonego nie obejmuje, chyba że przewiduje go umowa z placówką; postanowienia takiej umowy omawia tekst o umowie kontraktowej lekarza.
Ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej zna inną konstrukcję. Pielęgniarka i położna mogą odmówić wykonania zlecenia lekarskiego albo innego świadczenia niezgodnego z ich sumieniem lub z zakresem posiadanych kwalifikacji, podając niezwłocznie przyczynę odmowy na piśmie przełożonemu lub osobie zlecającej, chyba że zachodzi przypadek z art. 12 ust. 1 (art. 12 ust. 2). Niezwłocznie uprzedzają wtedy pacjenta i wskazują realną możliwość uzyskania świadczenia gdzie indziej, a odstąpienie uzasadniają i odnotowują w dokumentacji (art. 12 ust. 3 i 4). Przepis nie wymienia zachowania pacjenta wśród przyczyn odmowy, więc decyzję o przekazaniu agresywnego pacjenta innemu zespołowi albo o zakończeniu jego leczenia w placówce lepiej powierzyć lekarzowi albo kierownikowi.
Placówka z umową z NFZ ma dodatkowe ryzyko. Ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r., t.j. Dz.U. 2026 poz. 712 ze zm.) przewidują, jeżeli umowa zastrzega kary umowne, karę za nieuzasadnioną odmowę udzielenia świadczenia (§ 30 ust. 1 pkt 1 lit. d). Udokumentowana przyczyna i zachowanie trybu z art. 38 to podstawowa obrona przed zarzutem, że odmowa była nieuzasadniona. Wysokość kar omawiają teksty o opłatach od pacjentów w placówce z umową z NFZ i o kontroli NFZ w podmiocie leczniczym.
Kto z personelu korzysta z ochrony funkcjonariusza publicznego?
Ochrona prawna należna funkcjonariuszowi publicznemu nie przysługuje personelowi medycznemu w każdej sytuacji. Wynika z kilku przepisów szczególnych, z których każdy ma własny zakres.
| Osoba | Kiedy korzysta z ochrony | Podstawa |
|---|---|---|
| lekarz, lekarz dentysta | przy świadczeniach pomocy doraźnej albo w przypadku z art. 30 (zwłoka grożąca niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia) | art. 44 pkt 1 ustawy o zawodzie lekarza |
| lekarz, lekarz dentysta | przy wykonywaniu zawodu w podmiocie, który zawarł umowę z NFZ, w związku z udzielaniem świadczeń w tym podmiocie | art. 44 pkt 2 ustawy o zawodzie lekarza |
| pielęgniarka, położna | podczas i w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 i art. 5 ust. 1 pkt 1-9 ustawy, między innymi rozpoznawania warunków i potrzeb zdrowotnych, świadczeń pielęgnacyjnych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych | art. 11 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej |
| osoba wykonująca zawód medyczny | przy udzielaniu świadczeń poza zakładem leczniczym | art. 15a ustawy o działalności leczniczej |
| ratownik medyczny | podczas i w związku z wykonywaniem czynności wskazanych w ustawie | art. 37 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1422) |
| osoba udzielająca pierwszej pomocy albo kwalifikowanej pierwszej pomocy, członek zespołu ratownictwa medycznego, osoba udzielająca świadczeń w szpitalnym oddziale ratunkowym, dyspozytor medyczny | przy wykonywaniu zadań | art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 141) |
Z zestawienia wynika luka, ponieważ lekarz przyjmujący w zakładzie leczniczym podmiotu bez umowy z NFZ, poza pomocą doraźną, poza przypadkiem z art. 30 i poza szpitalnym oddziałem ratunkowym, nie mieści się w żadnym z tych przepisów, bo art. 15a ustawy o działalności leczniczej dotyczy świadczeń udzielanych poza zakładem leczniczym. Inaczej jest w przypadku lekarza przyjmującego w ramach własnej praktyki zawodowej, która zakładem leczniczym nie jest. Pracownicy rejestracji i administracji nie korzystają z ochrony funkcjonariusza z tytułu samego zatrudnienia w placówce, chyba że udzielają pierwszej pomocy (art. 5 ust. 1 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym) albo w obronie koniecznej odpierają zamach na cudze dobro, chroniąc bezpieczeństwo lub porządek publiczny (art. 231b § 1 Kodeksu karnego). Poza tymi sytuacjami stosuje się ogólne przepisy Kodeksu karnego, w części ścigane z oskarżenia prywatnego (naruszenie nietykalności, art. 217 § 3) albo na wniosek pokrzywdzonego (groźba karalna, art. 190 § 2). Naruszenie nietykalności osoby, która podjęła interwencję na rzecz ochrony bezpieczeństwa ludzi, jest odrębnym przestępstwem zagrożonym karą do lat 2 (art. 217a § 1).
Jakie przestępstwa grożą agresywnemu pacjentowi?
Wobec osoby chronionej jak funkcjonariusz publiczny Kodeks karny przewiduje surowsze typy przestępstw:
– naruszenie nietykalności cielesnej podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych: grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3 (art. 222 § 1), a gdy sprawca naraża pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, od 3 miesięcy do lat 5 (art. 222 § 1a); – czynna napaść dokonana wspólnie i w porozumieniu z inną osobą albo z użyciem broni palnej, noża, innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu lub środka obezwładniającego: od roku do lat 10, a przy ciężkim uszczerbku na zdrowiu pokrzywdzonego od lat 2 do 15 (art. 223 § 1 i 2); – stosowanie przemocy lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia do przedsięwzięcia lub zaniechania prawnej czynności służbowej: do lat 3 (art. 224 § 2), przy czym wymuszanie recepty albo zwolnienia lekarskiego bez wskazań medycznych może zostać ocenione według ogólnego typu zmuszania z art. 191 § 1, ściganego na wniosek pokrzywdzonego (art. 191 § 3); – znieważenie podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych: grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku (art. 226 § 1).
Przepisy te nie uzależniają ścigania od wniosku ani od oskarżenia prywatnego, więc postępowanie toczy się z urzędu. Art. 226 § 1 wymaga, aby znieważenie nastąpiło podczas pełnienia obowiązków i w związku z nimi. Zamach podjęty z powodu wykonywanego zawodu poza pracą może podlegać art. 231a Kodeksu karnego, który rozciąga ochronę funkcjonariusza na takie sytuacje, choć jego zastosowanie do osób chronionych na podstawie przepisów o zawodach medycznych nie jest przesądzone.
Kiedy wezwać policję i co może zrobić personel?
Każdy, kto dowiedział się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję (art. 304 § 1 Kodeksu postępowania karnego, t.j. Dz.U. 2026 poz. 490 ze zm.). Instytucje państwowe i samorządowe, które dowiedziały się o takim przestępstwie w związku ze swą działalnością, są obowiązane zawiadomić o nim niezwłocznie i do czasu przybycia organów ścigania przedsięwziąć niezbędne czynności, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa (art. 304 § 2). Procedura placówki powinna przesądzać, kto dzwoni na numer alarmowy, kto zabezpiecza nagranie i kto rozmawia z funkcjonariuszami, tak aby lekarz mógł w tym czasie dalej udzielać świadczeń.
Do przyjazdu policji personel może korzystać z uprawnień, które przysługują każdemu. Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa albo w pościgu podjętym bezpośrednio po jego popełnieniu, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości, a osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji (art. 243 k.p.k.). Nie popełnia przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem, a przekroczenie granic obrony pod wpływem strachu lub wzburzenia usprawiedliwionych okolicznościami zamachu nie podlega karze (art. 25 § 1 i 3 Kodeksu karnego).
Odrębną podstawę daje ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t.j. Dz.U. 2024 poz. 917 ze zm.), ale wyłącznie wobec osób z zaburzeniami psychicznymi i przy wykonywaniu czynności przewidzianych w tej ustawie. Przymus bezpośredni wolno wobec nich stosować, gdy upoważnia do tego przepis ustawy albo gdy osoby te dopuszczają się zamachu przeciwko życiu lub zdrowiu własnemu lub innej osoby albo przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu, w sposób gwałtowny niszczą przedmioty w otoczeniu albo poważnie zakłócają lub uniemożliwiają funkcjonowanie zakładu leczniczego (art. 18 ust. 1). Decyduje o nim lekarz, który określa rodzaj środka i osobiście nadzoruje jego wykonanie, a w zakładzie leczniczym, jeżeli nie można uzyskać natychmiastowej decyzji lekarza, pielęgniarka, która niezwłocznie zawiadamia lekarza; każdy przypadek zastosowania przymusu i uprzedzenia o nim odnotowuje się w dokumentacji medycznej (art. 18 ust. 2). Przy poważnym zakłócaniu funkcjonowania zakładu przymus polega wyłącznie na przytrzymaniu lub przymusowym podaniu leków (art. 18 ust. 6 pkt 2).
Czy nagranie z monitoringu może służyć jako dowód?
Kierownik może określić w regulaminie organizacyjnym obserwację pomieszczeń ogólnodostępnych, takich jak rejestracja, poczekalnia czy korytarz, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów lub pracowników (art. 23a ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej). Nagrania placówka przetwarza wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane, i przechowuje przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące od dnia nagrania (art. 23a ust. 2), a po jego upływie nagrania podlegają zniszczeniu, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej (art. 23a ust. 3).
Ochrona personelu przed agresją mieści się w celu monitoringu pomieszczeń ogólnodostępnych, więc wyodrębnienie nagrania incydentu i wydanie go policji albo prokuratorowi jest z tym celem zgodne. Kamera, która rejestruje także pracowników, podlega równolegle Kodeksowi pracy, a ten przedłuża termin przechowywania do prawomocnego zakończenia postępowania, gdy nagranie stanowi w nim dowód albo pracodawca powziął wiadomość, że może go stanowić (art. 22² § 3 i 4 Kodeksu pracy). Ustawa o działalności leczniczej podobnej reguły nie zawiera, dlatego nagranie incydentu warto przekazać organom ścigania razem z zawiadomieniem i odnotować w placówce podstawę dalszego przechowywania kopii. Monitoring gabinetów, w których przyjmuje się pacjentów, podlega ostrzejszym regułom, które omawia tekst o monitoringu w placówce medycznej.
Jak dokumentować incydent z agresywnym pacjentem?
Spośród zdarzeń związanych z agresywnym pacjentem ustawy wymagają wpisu do dokumentacji medycznej w szczególności przy: odstąpieniu lekarza od leczenia wraz z uzasadnieniem (art. 38 ust. 4 ustawy o zawodzie lekarza), odstąpieniu pielęgniarki lub położnej od świadczenia z przyczyn z art. 12 ust. 2 (art. 12 ust. 4 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej) oraz zastosowaniu przymusu bezpośredniego i uprzedzeniu o nim (art. 18 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego). Wpis powinien opisywać fakty, czyli zachowanie pacjenta, podjęte czynności, osoby obecne i godzinę, bez ocen i kwalifikacji prawnej.
Incydent jako zdarzenie dotyczące bezpieczeństwa personelu dokumentuje się poza dokumentacją medyczną: w notatce służbowej sporządzonej możliwie szybko przez świadków, w wewnętrznym rejestrze incydentów i w kopii zawiadomienia o przestępstwie. Taki podział chroni pacjenta przed przenikaniem do jego dokumentacji treści niezwiązanych z leczeniem, a placówkę przed ujawnieniem w zawiadomieniu informacji o stanie zdrowia ponad to, co jest potrzebne do opisu zdarzenia. Granice ujawniania takich informacji wyznacza tajemnica lekarska i medyczna.
Jak przygotować procedurę wewnętrzną placówki?
Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy i jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników, w szczególności organizując pracę w sposób zapewniający bezpieczne warunki i reagując na potrzeby w tym zakresie (art. 207 § 1 i 2 Kodeksu pracy). Bezpieczne i higieniczne warunki pracy pracodawca zapewnia także osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy oraz osobom prowadzącym w zakładzie pracy na własny rachunek działalność gospodarczą (art. 304 § 1 Kodeksu pracy), co obejmuje lekarzy i pielęgniarki na kontraktach. Procedura postępowania z agresywnym pacjentem jest jednym ze sposobów wykonania tego obowiązku w placówce, w której personel ma bezpośredni kontakt z pacjentami.
Procedura obejmuje zwykle:
– sposób wezwania pomocy w placówce (przycisk alarmowy, telefon do ochrony, hasło) i osoby odpowiedzialne za wezwanie policji; – zasady udzielania pomocy pacjentowi w stanie nagłym w asyście drugiej osoby albo ochrony; – tryb odstąpienia od leczenia według art. 38 ustawy o zawodzie lekarza, z wyznaczeniem osoby udzielającej zgody lekarzom etatowym i wzorem pisemnego wskazania innego miejsca leczenia; – zabezpieczenie nagrań z monitoringu i ich wydawanie organom ścigania; – wzór notatki służbowej i rejestr incydentów; – wsparcie dla poszkodowanego pracownika, w tym informację, czy korzysta z ochrony funkcjonariusza publicznego i jak złożyć zawiadomienie.
Elementy dotyczące przebiegu procesu udzielania świadczeń mogą trafić do regulaminu organizacyjnego, który określa ten przebieg (art. 24 ust. 1 pkt 6 ustawy o działalności leczniczej); pozostałe, w szczególności sprawy pracownicze, lepiej ująć w odrębnym zarządzeniu kierownika. Zakres regulaminu omawia tekst o regulaminie organizacyjnym podmiotu leczniczego.
Kiedy skorzystać z pomocy prawnika?
Pomoc prawnika przydaje się przy przygotowaniu procedury postępowania z agresywnym pacjentem i jej powiązaniu z regulaminem organizacyjnym, regulaminem monitoringu i umowami z lekarzami na kontraktach, przy ocenie, czy odmowa świadczenia była uzasadniona, gdy pacjent złoży skargę albo Fundusz zakwestionuje odmowę w kontroli, a także przy zawiadomieniu o przestępstwie wobec personelu i reprezentacji pokrzywdzonego. Przegląd procedur bezpieczeństwa wchodzi w zakres obsługi prawnej podmiotów leczniczych. W razie pytań dotyczących agresji pacjentów w placówce zapraszam do kontaktu.
Najczęściej zadawane pytania
Może, jeżeli zwłoka w udzieleniu pomocy nie grozi niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia (art. 30 i 38 ust. 1 ustawy o zawodzie lekarza). Przy odstąpieniu od leczenia lekarz ma obowiązek dostatecznie wcześnie uprzedzić pacjenta, wskazać realną możliwość leczenia u innego lekarza lub w podmiocie leczniczym oraz uzasadnić i odnotować odstąpienie w dokumentacji, a lekarz wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy albo w ramach służby potrzebuje poważnych powodów i zgody przełożonego (art. 38 ust. 2-4).
Lekarzowi przysługuje ochrona prawna należna funkcjonariuszowi publicznemu, gdy udziela świadczeń pomocy doraźnej albo pomocy w stanie, w którym zwłoka grozi niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, oraz gdy wykonuje zawód w podmiocie, który ma umowę z NFZ, w związku z udzielaniem w nim świadczeń (art. 44 ustawy o zawodzie lekarza). Chroniony jest także lekarz udzielający świadczeń poza zakładem leczniczym, w tym w ramach własnej praktyki (art. 15a ustawy o działalności leczniczej), i w szpitalnym oddziale ratunkowym (art. 5 ust. 1 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym). Poza tymi sytuacjami, na przykład w zakładzie leczniczym podmiotu bez umowy z NFZ, ochrona ta nie przysługuje.
Tak, podczas i w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 i art. 5 ust. 1 pkt 1-9 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, a przepis nie uzależnia tej ochrony od umowy placówki z NFZ (art. 11 ust. 2 tej ustawy).
Z tytułu samego zatrudnienia w placówce nie, bo przepisy o ochronie personelu medycznego ich nie obejmują. Ochrona funkcjonariusza przysługuje im jednak przy udzielaniu pierwszej pomocy (art. 5 ust. 1 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym) i przy odpieraniu w obronie koniecznej zamachu na cudze dobro w celu ochrony bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 231b § 1 Kodeksu karnego). W pozostałych sytuacjach naruszenie ich nietykalności ścigane jest z oskarżenia prywatnego (art. 217 § 3), a groźba karalna na wniosek pokrzywdzonego (art. 190 § 2), chyba że czyn wypełnia znamiona poważniejszego przestępstwa, na przykład z art. 217a § 1.
Ustawa o działalności leczniczej pozwala przechowywać nagrania nie dłużej niż 3 miesiące od dnia nagrania, a po tym okresie nagrania podlegają zniszczeniu, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej (art. 23a ust. 2 i 3). Przy monitoringu obejmującym pracowników Kodeks pracy przedłuża ten termin do prawomocnego zakończenia postępowania, w którym nagranie stanowi albo może stanowić dowód (art. 22² § 4). Nagranie incydentu najlepiej wydać policji albo prokuratorowi wraz z zawiadomieniem o przestępstwie.
Powiązane zagadnienia
- Skargi pacjentów w placówce medycznej
- Monitoring w placówce medycznej
- Zgoda pacjenta na świadczenie
- Tajemnica lekarska i medyczna
- Regulamin organizacyjny podmiotu leczniczego
- Obsługa prawna podmiotów leczniczych
Stan prawny na dzień 17 listopada 2026 r. Opracowanie: adw. dr Wojciech Rożdżeński, adwokat i doktor nauk prawnych, partner w kancelarii MBSK, specjalizacja prawo medyczne i farmaceutyczne.